<<< Orri Nagusira

       

puntubi.com

Tartalo eskerronekoa

Nafarroa Behereko etxe batean guraso batzuk bizi ziren beren hiru semeekin. Behin batean, aita ehizara atera zen. Mendian, kopetan begi bakarra zuen Tartalo erraldoia topatu zuen. Etxera eraman eta ukuiluan gorde zuen. Gero, senide eta lagunei deitu eta biharamunean bere etxera afaltzera gonbidatu zituen. Afalostean animalia arraro bat erakutsiko ziela agindu zien denei.

Biharamunean, etxeko semeetarik bi pilotan jokatzen ari zirela pilota ukuilura, Tartalo zegoen lekura, joan zitzaien.

-Mesedez, emadazu pilota -eskatu zion mutikoetako batek Tartalori.

-Emango diat -erantzun zion-, hemendik ateratzen banauk ordea.

-Baina, giltza ez daukat nik -erantzun zion mutikoak.

-Giltzen iltzean egongo duk zintzilik ziur aski, joan eta bila ezak -Tartarok.

Mutikoa joan zen, giltza aurkitu eta Tartalo askatu zuen.

-Eskerrik asko! Hemendik aurrera hire zerbitzari izango nauk! Nire beharrean aurkitzen haizenean, dei iezadak!

Gaua etorri zenerako etxea apaindua zegoen, gonbidatuei behar bezalako harrera egiteko. Afalostean, etxeko nagusiak Tartalo ikustera eraman zituen ahaide eta lagunak. Ukuiluan sartu, baina, hura hutsa zegoen. Sentitu zituen lotsa eta amorrua apartekoak izan ziren eta, bere onetik aterata, esan zuen:

-Nire piztiari ihes egiten utzi dionaren bihotza jango nuke gordinik eta gatzik gabe!

Aitaren hitz gogor horiek entzundakoan, mutikoari beldurra sartu zitzaion eta etxetik alde egin zuen. Luzaroan oinez ibili zen eta laster gosea eta nekea jabetu zitzaizkion. Zer egin ez zekiela zegoen; bat-batean, erraldoiak esandakoa etorri zitzaion burura eta oihuka deitu zion:

-Tartalo! Tartalo! Tartalo!

Tartalo azaldu zitzaion eta mutikoak gertatutakoaren berri eman zion. Tartalok zer egin esan zion:

-Aurrerago hiri bat zegok eta han erregea bizi duk. Haren zerbitzuan sartuko haiz lorazain. Lorategian aurkitzen duan guztia atera ezak eta hurrengo egunean aurrekoa baino ederrago haziko duk dena. Hiru lore eder ernatuko dituk. Har itzak hirurak eta eraman erregearen hiru alabei, politena alaba gazteenarentzat utzi.

Mutilak Tartaloren esana hark agindu bezala bete zuen. Gaztelura joan eta lorazain-lana eskatu zuen. Han zeuden barazki eta landare guztiak hondotik atera zituen. Biharamunean, sekula baino indartsuago eta ederrago ernatu ziren. Hiru arrosa usaintsu ere atera ziren eta mutikoak, Tartarok esan bezala, hiru printzesei eraman zizkien, politena gazteenari eman zion.

Handik eta denbora ez luze batera, printzesa gazte hark triste-triste jarrita zera esan zion: Bihar, sugetzar baten janari izateko botako naute. Mutikoak lasai egoteko esan zion, ez zitzaiola ezer gertatuko eta.

Biharamunean, mutikoa goiz jaiki eta Tartalori deitu zion. Honek, istorioa entzun ondoren, zaldia, armadura eder bat eta ezpata eman zion zera esanez batera:

-Hoa basora, han zalgurdi bat aurkituko duk printzesa barruan dela, zabaldu atea ezpataz eta akabatu ezak sugea. 

Joan zen bada mutikoa basora eta, bai, hantxe zegoen printzesaren zalgurdia. Atea ezpataz bota eta suge beldurgarri hura hil egin zuen. Gero, ihes egin zuen handik. Neskak ez zuen bere salbatzailea ezagutu eta han inor ez zegoela ikusirik, gaztelura itzuli zen. Aitak pozak zoratzen hartu zuen eta jakinarazi zuen piztiaren hiltzailearekin ezkonduko zuela alaba, baina ez zen inor azaldu. Orduan, erregeak, kanpai batetik burdin-uztaia zintzilikatzeko agindu zuen eta hura ezpataz zeharkatzen zuenari emango ziola alabaren eskua.

Mutikoak Tartalori deitu zion berriro, eta honek zaldi berria eman zion, aurrekoa baino baino askoz ere azkarragoa eta dotoreagoa, baita parerik ez zuten arropa eta ezpata ere.

Lehiaketaren unea iritsi zenean asko zeuden probari ekiteko prest, baina ez zuen inork lortu; azkenean, mutilaren txanda etorri zen eta honek garbi-garbi zeharkatu zuen burdin-uztaiaren hutsartea.

Baina, han geratu ordez, zaldia arrapaladan jarri eta alde egin zuen handik.

-Aita! -oihukatu zuen zuen printzesak- badoa berriro ere!

Erregeak bere gezia jaurti eta hanka batean zauritu zuen gaztea, baina honek bere bideari eutsi zion, hala ere.

Printzesa lorezainarengana joan zen gertatutakoaren berri ematera, baina hau oheratua zegoen eta zer gertatzen zitzaion galdetu zionean, arantza bat sartu zitzaiola erantzun zion. Printzesak mutilak zerbait gordetzen zuelako susmoa hartu zuen; horrela bada aitarengana joan eta mutilaren gaixotasuna ikertzeko eskatu zion. Erregea joan zitzaion eta zauria erakusteko agindu zion. Harrituta, berak jaurtitako gezia zeramala ikusi zuen.

Ezkontzarako prestakuntzak  egin zituzten eta mutilak bere aita gonbida zezaten agindu zuen eta bazkarian, arkume-bihotz erdi gordina eta gatzik gabea emateko esan. Berari horrelako Janaria ematen ziotela ikusi zuenean, aitak gaizki hartu zuen. Orduan, semeak esan zion:

-A! Aita! Ez al zenuen bada esan Tartalori ihes egiten lagundu zionaren bihotza erdi gordina eta gatzik gabea jan nahi zenuela? Nik egin nuen, bada, eta jakin ezazu Tartalok geroztik asko lagundu didala.

Biek elkar besarkatu zuten eta ezkonberriak erabat zoriontsu izan ziren. Biz1 izan ziren bitartean, Tartalo izan zuten zaindari.