<<< Orri Nagusira

       

puntubi.com

Haroko Lopez eta Mari lamia

Haro leinuko Diego Lopez jauna, XIV. mendean Bizkaiko jauna zen. Ehiztari porrokatua zen eta, ahal zuen guztietan ateratzen zen basurde, orein edo edonolako piztien bila. Izan ere, garai hartan, horrelako animaliez beteak zeuden gure mendiak.

Egun batean, ehizaki haietako baten atzetik zebilela, emakume bat entzun zuen haitz baten gainean kantari. Ahotsa erabat zoragarria zen eta Diegori haren jabea ezagutzeko gogo bizia egin zitzaion; hala, haitz aldera abiatu zen.

Ez zuen bere bizian horrelako emakume ederrik ezagutu. Garaia eta dotorea zen, larruazal zuri eta leunekoa. Bere begi beltz eta sakonek ia lurreraino iristen zitzaion ile urre koloreko harekin kontrastatzen zuten. Urrez bordatutako soineko berde bat zeraman eta kopetan zinta bat, urrezkoa hura ere. Hain distiratsua zenez, Diego jauna itsuturik maitemindu zen.

-Nor zara? -galdetu zion.

-Oso leinu oneko emakumea naiz -erantzun zion hark.

-Hain leinu oneko emakumea zarenez eta ni lurralde hauetako jauna naizenez, nahi al duzu nirekin ezkondu?

Damak onartu egin zuen, baina gauza bat agintarazi zion: bere aurrean ez zuela inoiz aitaren egingo.

Mari eta Bizkaiko jauna ezkondu ziren eta bi seme-alaba izan zituzten; semea Iñigo Gerra izenekoa.

Urteak aurrera zihoazen eta denak zoriontsu bizi ziren Diego Lopez de Haroren gazteluan.

Baina... egun batean, Diegok basurde handi bat ekarri zuen ehizatik bueltakoan; berehala maneiatu zuten afarirako. Familia osoa mahaian zegoela etxeko bi zakur sartu ziren jangelan eta zaunkaka hasi oturuntza eske. Bat, zakur alano handi bat zen eta bestea, urtxakurra, askoz txikiagoa. Diegok, barrez, basurde hanka bat bota zien. Bi zakurrek gogor ekin zioten batak besteari kendu nahian eta, denen harridurako, txakur txikiak handia hil egin zuen eta basurde-hanka herrestan hartuta alde egin zuen.

Haroko Diego jaunak, ez zen erreprimitu eta, aitaren egin zuen esanez:

-Jaungoikoa! Ez dut nire bizian horrelakorik ikusi!

Une hartantxe bertan, Marik bere alaba hartu zuen eta berarekin hegan alde egin zuen leiho batetik. Geroztik ez zuen inork haien berririk izan.

Beste urte batzuk joan ziren eta, gaztelarren aurkako gerra batean Diego jauna preso hartu eta Toledoko gotorleku batera eraman zuten.

Iñigo Gerra bere ahaideen artean ibili zen aita askatzeko zer egin ote zezakeen aholku eske, baina inork ez zion gauza garbirik esaten. Halako batean, gizon zahar bizarzuri batek eta honela esan zion:

-Iñigo, laguntza behar baduk joan hadi heure amarengana, hark esango dik zer egin dezakean.

Iñigo Anbotora joan zen bada, eta, hurbildu zenean, Mari ikusi zuen haitz baten gainean.

-Iñigo Gerra, seme -esan zion -hator niregana bazekiat zertara hatorren eta; hire aita nola askatu galdetzera.

Marik oihu bat egin zuen eta zaldi zuri eder bat azaldu zen. Zela jarri eta gehitu zuen:

-Hau Pardal duk. Berarekin borrokak irabaziko dituk, baina zela ez diok inoiz kendu behar, ezta jan edanik eman ere. Gaur bertan Toledora eramango hau. Ez daukak aitarekin honen gainean Jarri besterik, eta berehala ekarriko zaituzte berriro hona.

Eta hala, Iñigo zaldi gainera igo eta, konturatu zenerako, aita preso zeukaten kartzelan zegoen. Bere bila joan zen, eskutik heldu eta zaldia zegoen tokira eraman zuen; honek ekarri zituen biak etxera.

Orduz geroztik, Bizkaiko jaunaren etxean hiltzen zituzten behi guztien barrukiak haitz baten gainean uzten zituzten Marirentzat opari. Hurrengo goizean ez zuten ezer aurkitzen. Eta esaten zutenez, hala egin behar omen zen, bestela gaitz izugarriren bat eroriko omen zen-eta jaunaren edota etxearen gain. Horrela egin zuten urte askotan. Gero eskaintza hori egiteari utzi egin zioten eta etxe hartan ez omen zuten onik izan.